Οι πρόσφατες αλλαγές στο οικογενειακό δίκαιο και ειδικότερα το νέο άρθρο 1536 του Αστικού Κώδικα, υπό τον τίτλο «Ανάκληση ή μεταρρύθμιση δικαστικής απόφασης σχετικής με τη γονική μέριμνα», έχουν ανοίξει έναν ευρύτερο δημόσιο και επιστημονικό διάλογο. Η συζήτηση δεν περιορίζεται στο γράμμα του νόμου, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο εφαρμογής του και στις επιπτώσεις του στην πράξη, ιδίως σε υποθέσεις συνεπιμέλειας.
Η διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα ανάκλησης ή μεταρρύθμισης προηγούμενης δικαστικής απόφασης που αφορά τη γονική μέριμνα, όταν μεταβληθούν ουσιωδώς οι συνθήκες ή όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο για το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για ρύθμιση που επιβεβαιώνει ότι οι αποφάσεις αυτές δεν είναι οριστικές και αμετάβλητες, αλλά μπορούν να προσαρμοστούν στα δεδομένα της πραγματικής ζωής.

Ο νέος τίτλος του άρθρου αποσαφηνίζει τον σκοπό της διάταξης και αναδεικνύει τον ρόλο του δικαστηρίου ως μηχανισμού επανεκτίμησης των συνθηκών, με γνώμονα πάντοτε το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.
Μετά την εφαρμογή του νέου πλαισίου, έχουν διατυπωθεί έντονες απόψεις από επαγγελματικούς και επιστημονικούς φορείς, μεταξύ των οποίων και ενώσεις δικηγόρων. Οι αντιδράσεις αυτές εστιάζουν κυρίως στον φόβο ότι η διάταξη, σε συνδυασμό με το καθεστώς της συνεπιμέλειας, ενδέχεται να δημιουργήσει ασάφειες ή να οδηγήσει σε αυξημένη δικαστική αντιδικία μεταξύ των γονέων.
Άλλες τοποθετήσεις υπογραμμίζουν την ανάγκη προσεκτικής και εξατομικευμένης εφαρμογής του νόμου, ώστε να αποφεύγονται αυτοματοποιημένες ερμηνείες και να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε οικογενειακής υπόθεσης. Ο κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων αυτών είναι η έμφαση στην προστασία του παιδιού και στην ασφάλεια δικαίου.
Σε πρακτικό επίπεδο, το άρθρο 1536 ΑΚ δεν εισάγει αυτομάτως αλλαγές στη γονική μέριμνα, ούτε ανατρέπει υφιστάμενες αποφάσεις χωρίς σοβαρό λόγο. Η ανάκληση ή μεταρρύθμιση προϋποθέτει τεκμηριωμένη μεταβολή των συνθηκών και δικαστική κρίση. Επομένως, ο ρόλος του δικαστηρίου παραμένει κεντρικός και καθοριστικός.
Για τους γονείς, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει μεν δυνατότητα επανεξέτασης μιας απόφασης που δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα, αλλά όχι χωρίς ουσιαστική αιτιολόγηση και αποδείξεις.
Το νέο άρθρο 1536 ΑΚ έχει λειτουργήσει ως αφετηρία για έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από τη γονική μέριμνα και τη συνεπιμέλεια. Οι αντιδράσεις που έχουν εκφραστεί αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα του ζητήματος και την ανάγκη προσεκτικής ερμηνείας και εφαρμογής του νόμου. Σε κάθε περίπτωση, το συμφέρον του παιδιού παραμένει το κεντρικό κριτήριο, τόσο για τον νομοθέτη όσο και για τα δικαστήρια που καλούνται να εφαρμόσουν τη διάταξη στην πράξη.